PolskiTransportPubliczny
czyli wszystko o transporcie publicznym w Polsce

Elbląg

Rozkłady jazdy, schematy komunikacyjne i taryfy biletowe
Organizatorem transportu miejskiego jest:

Zarząd Komunikacji Miejskiej
w Elblągu

W Elblągu funkcjonuje:

5 stałych linii tramwajowych

19 stałych linii autobusowych

Oprócz tego kursuje 1 linia nocna i 1 linia sezonowa.

Oznaczenia

Historia

W Elblągu transport zaczął raczkować już pod koniec XIX wieku, gdy w 1884 ogłoszono projekt budowy tramwaju, a w 1895 roku otwarto pierwsze dwie linie tramwaju miejskiego łącząc Stare Miasto z dworcem i dzisiejszą ul. Królewiecką. Właścicielem sieci była spółka EAG. W czasie I wojny światowej tramwaje funkcjonowały bez przeszkód. W rozrastającym się mieście, odczuwano coraz większą potrzebę stworzenia transportu miejskiego eksperymentując z kilkoma piętrowymi autobusami w latach 20 XX wieku, pochodzącymi z tamtejszego zakładu samochodowego F.Komnicka, w której montowno autobusy marki Bussig-NAG. W 1927 roku otwarto kolejną już linię z ul. Obrońców Pokoju przez Browarną, Plac Słowiański do ul. Bema. W tym czasie wybudowano nową zajezdnię przy ulicy Browarnej 91 eksploatowanej do dziś przez Tramwaje Elbląskie.

Powstała też linia do miejskiego parku - Bażantarni i do ul. Agrykola. W czasie II wojny światowej, tramwaje przeżyły ożywienie - sprowadzono kolejne wagony, których liczba dosięgła 40 wagonów silnikowych i 50 wagonów doczepnych. Przejście wojsk radzieckich zburzyły wiele obiektów potrzebnych dla prawidłowego działania tramwajów w Elblągu. Walki o Elbląg zakończyły się w lutym 1945 roku. W 1946 roku ruszył pierwszy, powojenny tramwaj łączący ul. Obrońców Pokoju z Dworcem. Niedługo potem oddano do użytku linię z Marymonckiej do pętli przy ulicy Bema. Rok później ruszyła "Trójka" z Placu Słowiańskiego na ul. Agrkola.

W 1949 roku w Elblągu ruszyła pierwsza, powojenna i całoroczna linia autobusowa na trasie Fabryka Schichau'a (ob. Zamech) do ul. Grottgera. Rolę pierwszych autobusów pełniły dwa samochody ciężarowe Mercedesa i Citroena.

Niedługo potem powstaje Przedsiębiorstwo Wielozakładowe Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej z siedzibą w Elblągu. W 1954 roku powstaje MPK Elbląg. W 1946 roku dotarły do Elbląga pierwsze prawdziwe autobusy: 4 sztuki Stara 52 na linii numer 5. W 1951 roku linię z dworca przedłużono do pętli przy Druskiej. W 1956 skrócono też linię z Bażantarni o 1km. W 1957 roku do Elbląga dotarły też nowe tramwaje polskiej produkcji typu 5N (silnikowy) oraz 5ND (doczepny). Od tego czasu używana jest w Elblągu czerowno-kremowa kolorystyka pojazdów. W 1964 roku do Elblągu trafiły też pierwsze miejskie Sany H01 oraz H100. W latach 60 zamknięto też trasę tramwajową przy Agrykola na rzecz transportu autobusowego. W 1968 roku stan techniczny sieci w obrębie starego miasta spowodował zamknięcie tras na Nowym Targu. 1975 roku MZK staje się częścią gdańskiego WPK na okres kilku miesięcy. W 1976 roku do Elbląga trafia ogromna partia 26 nowych autobusów H9. 15 kwiecień 1980 roku wpisał się w historię tramwajów gdy dwa pierwsze, nowe wagony typu 805Na dotarły z Chorzowa na elbląską sieć.

W tamtym czasie zmodernizowano wagony serii N (harmonijowe drzwi, zamontowano tzw. wyłupiaki, zamontowano fartuchy w podwoziu). W 1985 powstał nowy układ komunikacyjny miasta: 3 linie tramwajowe i 17 linii autobusowych przekraczających ponad 200km. 24 sierpnia 1986 roku pętle przy ulicy Obrońców Pokoju przeniesiono na zbieg ulic Ogólnej i płk. Dabka. Z tej pętli korzystała nowa relacja trójki (Ogólna-Saperów). W międzyczasie, wybudowano nowe pętle autobusowe przy ul. Warszawskiej i Łódzkiej. Na początku lat 80 pojawiły się także pierwsze autobusy na francuskiej licencji Jelcz PR110. Wtedy także eksploatowano ponad 100 autobusów i 25 wagonów tramwajowych. W 1988 do Elbląga trafia 14 jelczy M11 oraz kolejne dwa tramwaje typu 805Na. W 1991 roku z powodu problemów finanowych kraju, MPK staje się zakładem budżetowym. W 1992 roku powołano Zarząd Komunikacji miejskiej obejmującej sam Elbląg (do struktur MZK zaliczany był Malbork). Pierwszym krokiem do poprawy mobilności w mieście było uruchomienie kolejnych 3 linii autobusowych i nowe rozkłady na liniach istniejących. Po rozpadzie MZK powstało PKA, ZKA, TE oraz MZK Malbork. W 1995 obchodzono 100-lecie tramwajów w Elblągu. W 1996 roku wycofano ostatnie wagony typu 5N/5ND (pozostawiono skład historyczny #012+154). Krótko po tym Tramwaje elbląskie kupiły 19 wagonów typu GT6.

W 1997 roku ZKM przekształca się w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością ze 100% udziałem w firmie. Niedługo potem zostaje ogłoszony pierwszy przetarg na obsługę linii, w którym po raz pierwszy pojawił się ALP oraz PKS. W 2002 roku spełniło się marzenie przedwojennych dygnitarzy: aby w Elblągu jeździło 5 linii tramwajów. 31 sierpnia oddano do eksploatacji oddano nowy fragment torowiska od ul. Królewieckiej przed płk. Dąbka (południowa część drogi) łącząc się z pętla ogólną. Nową trasą ruszyły nowe linie 4 (Druska) oraz 5 (Saperów). Wtedy to tramwaje zaczęły odgrywać ważną rolę w transporcie miasta. W 2004 roku otwarto najkrócej jeżdżącą linię tramwajową w mieście M - Ogólna-Browarna-Marymoncka, która jeździła od czerwca do połowy wakacji z powodu braku podróżnych. Jeszcze w tamtym roku zakończyły się remonty na ul. Grunwaldzkiej, Polnej i Komeńskiego. Linia 5 kursuje tylko w dni powszednie. 2006 rok jest okresem renesansu tramwajów - kilometry zmodernizowanego torowiska i 3 km nowego toru z nową pętla u zbiegu ulic Ogólnej i Fromborskiej. Uroczyste otwarcie nastąpiło w 21 grudnia. Kupiono także fabrycznie nowe tramwaje polskiej produkcji. Wyprodukowała je bydgoska Pesa. 6 nowych wagonów oznaczono nazwą 121N. Miały 100% udział niskiej podłogi oraz przedział numerów #401-406. Autobusy linii 14, 15 i 19 zmieniły trasy. W latach 2007-2013 TE kontynuowano remont sieci tramwajowej. W kwietniu 2012 jeden z wagonów typu GT6 doszczętnie się spalił. Nie było to pierwsze zajenie się ognia w tym typie tramwajów. W tym czasie remonty spowodowały powstanie linii tramwajowych 200, 300 oraz 400 oraz autobusowych T3 i T4. W 2013 roku podjęto decyzję o wycofaniu wszystkich wagonów typu GT6 z ciągłej eksploatacji po kolejnym pożarze wiekowych już wagonów. Aby zaspokoić potrzeby taborowe rozpięto wszystkie składy wagonów typu 805Na na wagony solowe. Zastrzykiem też był zakup 3 używanych wagonów typu M8C z Augsburga. Zlecono Modertransowi zmodernizować te składy - Zyskały one środkowy, niskopodłogowych człon. Pierwszy wagon przyjechał w nocy 18/19 października 2013 roku. Zamontowano w nich nowy, asynchroniczny napęd oraz nowy pulpit dla motorniczego. Dwa pierwsze mają oznaczenie MT MF13AC BD (#803 #812), a trzeci MT MF14AC BD (#810).

29 października powróciła 2, 4 i 5 (także w weekendy). 1 i 3 miały zmienione trasy. Likwidacji uległa T1 i T2. Z powodu braków taboru, powróciły wagony typu GT6. 10 styczeń 2014 roku jest pierwszym dniem kursowania nowych sprowadzonych wagonów. Otrzymały stały przydział na 4-ce. Zlikwidowano też przystanek tramwajowy zlokalizowany przy ul. Węgrowskiej. 8 września wracają wszystkie linie tramwajowe. Likwidacja wszystkich "T-tek". W 2015 roku zabytkowy wagon #012 wykonywał kursy z okazji 120 lecia tramwajów na trasie Marymoncka - Pl. Słowiański - Saperów. W ruchu liniowym pozostał ostatni wagon typu GT6 #243 z przeznaczeniem na wagon historyczny. Pozostawiono jeszcze 3 wagony, a reszta została odkupiona przez śląskich złomiarzy. Na początku 2016 roku zakupiono 5 używanych wagonów: z Niemiec (Mülheim an der Ruhr) - 3 niezmodernizowane wagony typu M8C i Łodzi - 2 zmodernizowane wagony typu 805Na (tzw. Żelazka) z asynchronicznym napędem i nowym designem czoła składu. Wszystkie wagony wyruszyły na linie we wrześniu 2016 roku. Udało też się zebrać pieniądze, by dokończyć projekt remontu drogi, połączonej z budową torowiska na ulicach Grota-Roweckiego i 12 lutego z perspektywy unijnej 2004-2013. Budowa zakończyła się we wrześniu 2017 roku, a oficjalne otwarcie nastąpiło 9 listopada. Nowym torowiskiem pojechała 4 oraz 5. Czas przejazdu tych linii skrócił się o 4 minuty. Wraz z otwarciem nowego fragmentu sieci, postanowiono kupić 3 nowe, jednoczłonowe i częściowo-niskopodłogowe tramwaje. Wygrała je firma Modertrans i dostarzy te wagony na początku 2018 roku. Postanowiono też odświeżyć wagony typu GT6 o numerach #230, #237 i #243. Wraz z uruchomieniem nowego torowiska skorygowano układ autobusów i tramwajów. Zmiany objęły linie 1, 3, 4, 5 (tramwaje) oraz trasę 9 (autobus). Problemem na nowym torowisku jest sygnalizacja świetlna - ponad 20 minutowe opóźnienia na wszystkich liniach jeżdżących przez Płk. Dąbka i 12 lutego.

Tekst opracował Miłosz Szczepanik.


Ciekawostki